{"id":8864,"date":"2026-07-03T19:53:54","date_gmt":"2026-07-03T18:53:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/?p=8864"},"modified":"2026-07-03T20:19:47","modified_gmt":"2026-07-03T19:19:47","slug":"dag-lieve-pap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/dag-lieve-pap\/","title":{"rendered":"Dag lieve pap\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"initial-letter\"><p>Vandaag heb ik voor altijd afscheid genomen van mijn vader. Een zin waarvan je altijd hoopt dat je hem nooit hoeft op te schrijven. En toch staat hij hier.<\/p>\n<p>Op zaterdag 27 juni 2026 overleed mijn vader, 76 jaar oud. Eigenlijk nog veel te jong. Na een paar zware weken in het ziekenhuis, weken waarin we leefden tussen hoop en vrees, kwam er een einde aan zijn strijd.<\/p>\n<p>Sindsdien gaan mijn gedachten voortdurend terug naar vroeger.<\/p>\n<p>Naar de vader die me leerde lopen. Die me leerde fietsen. Die me op vrijdagavond achter op de brommer meenam voor familiebezoekjes. Naar de man met de snelle grappen en de scherpe humor. De keren dat in een jolige bui de vla tegen de muur belandde, zijn niet op \u00e9\u00e9n hand te tellen. Het kietelen, het stoeien, de slappe lach, samen fietsen&#8230; het zijn herinneringen die niemand me ooit nog afneemt.<\/p>\n<p>Ik denk ook aan de vader die voor me opkwam wanneer ik op school of op straat weer eens in elkaar was geslagen. Die zonder morren mijn lekke band plakte. Die een plankje voor mijn slaapkamer maakte als ik daar om vroeg. Gewoon, omdat hij mijn vader was.<\/p>\n<p>Was hij perfect? Nee. Maar welke ouder is dat wel?<\/p>\n<p>Ook wij botsten. Mijn vriendjes waren volgens hem nooit goed genoeg. Mijn keuzes waren vaak niet de zijne en andersom gold precies hetzelfde. Naarmate ik ouder werd, kwamen we steeds verder uit elkaar te liggen. Uiteindelijk verloren we elkaar zelfs veertien jaar lang uit het oog. We hebben nog een paar keer geprobeerd elkaar terug te vinden, maar het lukte niet.<\/p>\n<p>Tot Paasmaandag 2026. Ik besloot het nog \u00e9\u00e9n keer te proberen.<\/p>\n<p>Zonder afspraak reden we erheen. Geen idee hoe mijn ouders zouden reageren als ik voor de deur stond. Na een moment van aarzeling werd ik binnengelaten.<\/p>\n<p>Mijn vader zat in zijn stoel. Hij kon niet meer opstaan vanwege de pijn in zijn rug, zei hij.<\/p>\n<p>Hij draaide zijn hoofd naar me toe. En glimlachte. Ik denk dat hij oprecht blij was mij te zien. Maar ik zag ook een man die pijn had. Zijn gezicht stond strak, hij was zichtbaar vermagerd. Toen wisten we nog niet wat later duidelijk zou worden: hij was ernstig ziek.<\/p>\n<p>De vooruitzichten leken aanvankelijk nog redelijk gunstig. Maar het lot besliste anders. Hij werd met de week zwakker.<\/p>\n<p>In die periode reed ik regelmatig naar het ziekenhuis. Twee uur heen, twee uur terug. Nooit vond ik die afstand te ver. Eigenlijk was ik ontzettend dankbaar dat ik n\u00e9t mijn rijbewijs had gehaald. Het gaf me de mogelijkheid om er voor hem te kunnen zijn.<\/p>\n<p>En misschien nog belangrijker: het gaf ons de tijd om de lucht te klaren. We hebben gesprekken gevoerd die ik nooit meer zal vergeten.<\/p>\n<p>Toen hij later nauwelijks nog kracht had, waren juist de kleine momenten van onschatbare waarde. E\u00e9n moment draag ik voor altijd met me mee.<\/p>\n<p>Ik zat alleen bij hem. Ik hield zijn hand vast. Ineens keek hij me aan en zei zacht: <em>&#8220;Ik hou van je&#8230;&#8221; <\/em>Ik slikte. <em>&#8220;Ik ook van jou, pap.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Ik wist toen nog niet dat dit de laatste woorden zouden zijn die hij ooit tegen mij zou zeggen.<\/p>\n<p>Op zaterdagavond 27 juni overleed hij, vlak voor middernacht.<\/p>\n<p>Hoe zijn laatste uren zijn geweest, weet ik niet. Waarschijnlijk zal ik dat ook nooit weten. Dat doet pijn, omdat ik zijn ziekte van zo dichtbij heb meegemaakt en het daarna zo abrupt stopte. Het contact met de rest van mijn gezin kwam namelijk opnieuw ten einde.<\/p>\n<p>Vandaag, vrijdag 3 juli, heb ik afscheid van mijn vader genomen.<\/p>\n<p>Niet samen met de rest van de familie.<\/p>\n<p>Alleen. Samen met mijn man. In een rouwkamer.<\/p>\n<p>De ontvangst was afstandelijk. Correct, maar koud. Een standaard condoleance, een &#8220;sterkte&#8221;, meer niet. Er kon niet eens een kopje koffie vanaf. Niet zoals je hoopt afscheid te nemen van je vader.<\/p>\n<p>Toen ik even alleen met hem was, heb ik nog een paar minuten naast hem gestaan. Ik heb naar hem gekeken. Ik heb hem nog \u00e9\u00e9n keer door zijn haren geaaid, nog \u00e9\u00e9n keer over zijn arm gewreven.<\/p>\n<p>Gezwegen.<\/p>\n<p>En afscheid genomen.<\/p>\n<p>Voor altijd.<\/p>\n<p>Morgen, zaterdag 4 juli om half tien, is de uitvaart. Ik ben daar niet welkom. De uitvaart is in besloten kring en volgens de rest van het gezin behoor ik niet bij die kring.<\/p>\n<p>Met pijn in mijn hart, mijn ziel en mijn hele lichaam respecteer ik die keuze. Maar het had nooit zo mogen gaan.<\/p>\n<p>Toch was er vandaag ook iets van troost.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Graf-Pap.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-jZ0totI3\" data-rl_title=\"De laatste rustplaats van pap\" data-rl_caption=\"\" title=\"De laatste rustplaats van pap\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-8866\" src=\"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Graf-Pap.jpg\" alt=\"\" width=\"233\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Graf-Pap.jpg 667w, https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Graf-Pap-300x450.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Er waren mensen die, zonder oordeel, gewoon mens waren. Mensen met een warm hart, die mij hielpen om toch op mijn eigen manier afscheid te kunnen nemen.<\/p>\n<p>Daar ben ik ongelooflijk dankbaar voor.<\/p>\n<p>Ik heb dankzij hen de plek gezien waar mijn vader begraven zal worden. Een prachtige plek, onder de bomen. Rustig. Groen. Een plek die bij hem past.<\/p>\n<p>Ik hoop dat mijn vader eindelijk rust heeft gevonden. Na alle pijn, alle onzekerheid en alle strijd gun ik hem die rust meer dan wat ook.<\/p>\n<p>En misschien is dat wel de gedachte waar ik me aan vasthoud.<\/p>\n<p>Dat hij vanaf nu ergens over mijn schouder meekijkt.<\/p>\n<p>Niet meer ziek.<\/p>\n<p>Niet meer zo moe.<\/p>\n<p>Gewoon mijn vader.<\/p>\n<p>Dag lieve pap,<\/p>\n<p>Rust zacht&#8230;.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"initial-letter\"><p>Vandaag heb ik voor altijd afscheid genomen van mijn vader. Een zin waarvan je altijd hoopt dat je hem nooit hoeft op te schrijven. En toch staat hij hier. Op zaterdag 27 juni 2026 overleed mijn vader, 76 jaar oud. Eigenlijk nog veel te jong. Na een paar zware weken in het ziekenhuis, weken waarin&#8230;<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":8865,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[1438,1436,1437,283],"class_list":["post-8864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-familie-prive","tag-afscheid","tag-papa","tag-uitvaart","tag-ziek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8864"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8872,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8864\/revisions\/8872"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esthervanderwal.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}